Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.

Certyfikacja betonu towarowego w świetle przepisów

23.04.2019

Konkluzje i wnioski

Porównując zapisy z normy europejskiej PN-EN 206 i rozwiązania praktyki niemieckiej, trudno nie zauważyć, że są one zbieżne. Odnosi się wrażenie, że:

  • w Niemczech zachowano odrębność – nadzór bezpośrednio oceniający, czy dana wytwórnia produkuje zgodnie z kryteriami odniesienia, co dokumentują zapisy ZKP czy też nie, a dopiero później - na życzenie - wystawiany jest niezależnie certyfikat, który jak gdyby zatwierdza tę ocenę, oczywiście wtedy, gdy jest pozytywna;
  • wypracowane i sprawdzone w wieloletniej praktyce rozwiązania niemieckie przeniesiono wprost do normy europejskiej.

Jednostka kontrolująca z normy PN-EN 206 to nic innego jak niemieckie Uberwachungsstelle, co przetłumaczyć można precyzyjniej jako jednostka nadzorująca. Natomiast jednostka certyfikująca (Zertifizierungsstelle) i tu, i tu znaczy to samo. Przez to pojęcie rozumie się zaufane przedsiębiorstwo komercyjne spoza struktur firmy producenta betonu i jego odbiorców (klientów), zweryfikowane co do kompetencji, działające w sposób obiektywny - z prawem do niezależnej inspekcji zakładu, przeglądu dokumentacji technicznej i innych czynności kontrolnych - po to by wystawić certyfikat zgodności ZKP ale według wymagań normy europejskiej - przede wszystkim na podstawie pozytywnych wyników rozpoznania jednostki kontrolującej. Zgadzając się z [1] i [2] co do trybu certyfikacji można zadać pytanie: czy tytuł świadectwa „Certyfikat zgodności Zakładowej Kontroli Produkcji” dla betonu towarowego nie warto byłoby rozbudować:

  • dla przypadku certyfikacji dobrowolnej – o człon według PN-EN 206 i PN-B-06265, w brzmieniu łącznym: Certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji wg PN-EN 206 i PN-B-06265;
  • dla przypadku certyfikacji obowiązkowej - o człon według PN-EN 206 i PN-B-06265 z ograniczeniami wynikającymi z rozporządzenia MIiB w sprawie sposobów deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych i sposobu znakowania ich znakiem budowlanym, lub prościej w systemie oceny 2+, w brzmieniu łącznym: Certyfikat zgodności zakładowej kontroli produkcji w systemie oceny 2+.

Ta informacja może być cenna dla inwestorów lub wykonawców budowlanych podczas wyboru dostawcy betonu lub konkretnego sortymentu towarowego. Natomiast wątpliwość budzi stwierdzenie z publikacji [1,2] jakoby zapisy normy (chodzi o EN 206) nie wykluczają realizacji wszystkich trzech zadań (patrz: pkt a, b i c) przez jedną, uznaną jednostkę certyfikacyjną. Jakże to? Przecież mimo że aktualny standard europejski również nie zakazuje wprost - przykładowo - operowania klasami betonu B10, B15, B20 itd. ani też klasyfikowania konsystencji jako K-1, K-2, K-3, K-4 czy K-5 - to dzisiaj praktycznie nikt nie pozwoliłby sobie na taki krok. Zasada, że jeżeli nie zabronione to dozwolone, tutaj nie działa. Cytowane wyżej stwierdzenie wpisuje się w lokalny dla Polski partykularny interes: przejęcia przez jednostkę certyfikującą wszystkich powinności i uprawnień jednostki kontrolującej, a w konsekwencji jej eliminację. Przecież EN 206 nie bez powodu sugeruje dwustopniowość, wyraźnie rozgranicza kompetencje jednej i drugiej, np. trudno wyobrazić sobie wymagane normą raportowanie jednostki kontrolującej po dokonanym przez nią audycie do jednostki certyfikującej, skoro miałaby to być jedna i ta sama instytucja.

Na oficjalne zapytanie SPBT, skierowane na adres Polskiego Centrum Akredytacji, czy działania realizowane przez akredytowaną jednostkę certyfikującą w oparciu o krajowy system oceny „2+” obejmują czynności pobierania próbek betonu, uzyskano odpowiedź negatywną [4]. Oznacza to, że Urząd również wyraźnie oddziela certyfikację wyrobu w myśl rozporządzenia MIiB w sprawie sposobu deklarowania... i certyfikację produkcji betonu tylko i wyłącznie wg wymagań normy PN-EN 206.

W Polsce, jak dotąd, zdefiniowano ogólnie rolę wyspecjalizowanej dla branży betonu towarowego jednostki certyfikującej pod kątem monitorowania jakości według systemu oceny „2+”, określając jej podmiotowość, ustanawiając miejsce w hierarchii podległości, strukturę wewnętrzną, kreśląc ogólnie zadania, przydzielając kompetencje potwierdzone akredytacją Polskiego Centrum Akredytacji. Pytanie - ale czy ta jednostka automatycznie ma upoważnienie do wystawiania równolegle certyfikatu ściśle wg wymagań i w myśl normy PN-EN 206, i to albo:

  • z całkowitym pominięciem ogniwa „jednostki kontrolującej” w procesie weryfikowania, albo
  • po samodzielnym zrealizowaniu zadań przypisanych „jednostce kontrolującej”?

Może i dobrze, że na to pytanie - na razie nie ma odpowiedzi, bo i jedna, i druga alternatywa jest sprzeczna z intencjami i oczekiwaniami Europy w tym obszarze. Obecnie trwa faza dostosowywania wytwórni betonu towarowego w Polsce do programu certyfikacji zakładowej kontroli produkcji w systemie „2+” oraz uściślania relacji między producentami a inspekcją zewnętrzną w ogóle. Rozporządzenie MIiB z dnia 17 listopada 2016 r. miało obowiązywać od 1 stycznia 2017 r., ale z woli władz resortu termin wdrożenia go w życie przesunięto najpierw na 1 lipca 2018, później na 1 lipca 2019 r. Wydłużył się okres odroczenia. Tak więc ciągle jest jeszcze trochę czasu, aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości, uściślić i uporządkować całościowo zasięg i zakres krajowego kontrolingu jakości betonu towarowego, jednak w ścisłym nawiązaniu do idei rozwiązań europejskich.

 

dr inż. Zdzisław B. Kohutek
Stowarzyszenie Producentów
Betonu Towarowego w Polsce (SPBT)

 

Bibliografia

  1. G. Bajorek, M. Kiernia-Hnat, Certyfikacja betonu towarowego - dobrowolna czy obowiązkowa?, „Budownictwo-Technologie-Architektura” nr 2/2017.
  2. G. Bajorek, M. Kiernia-Hnat, Certyfikacja betonu towarowego. Co powinien o niej wiedzieć inżynier?, „Inżynier Budownictwa” nr 12/2017.
  3. Z. Kohutek, Praktyka nadzoru jakości w Niemczech i jej europejskie umocowania. Informacja bieżąca, CEBET nr 3-4/2004.
  4. Pismo (znak: AC.075.6.2017.ER) Polskiego Centrum Akredytacji z dnia 7 marca 2017 r. do SPBT.
  5. www.buev-baustoffueberwachung.de.
  6. www.buev-mitte.de/informationen.infomaterial.html.

 

Czytaj także: Dowód Dostawy betonu towarowego

www.piib.org.pl

www.kreatorbudownictwaroku.pl

www.izbudujemy.pl

Kanał na YouTube

Profil na Google+